Issiqda dvigatel qizib ketdi: Toshkent haydovchisi uchun yo'riqnoma
Dvigatel qizib ketdi, harorat strelkasi tirbandlik o'rtasida qizil zonaga o'tdi — nima qilish kerak? Toshkentda yozda +40 °C da bu tez-tez uchraydi va dastlabki daqiqalar antifriz quyish bilan qutulasizmi yoki dvigatelni kapital ta'mirlaysizmi, shuni hal qiladi.
Nega dvigatel Toshkent issig'ida qizib ketadi
Sovutish tizimi radiatorni qarshidan esayotgan havo sovutadi, degan hisobda ishlaydi. Kichik halqa yo'li, Amir Temur shoh ko'chasi yoki Chilonzorga kirishdagi tirbandlikda mashina soatlab turadi yoki sekin yuradi, asfalt qiziydi, qo'shni mashinalardan chiqqan issiq havo yana radiatorga tushadi. Tizimda biror narsa yaxshi ishlamasa, yozda bu darhol bilinadi. Odatiy sabablar:
- antifriz kam yoki patrubkalardan oqyapti;
- radiator ventilyatori yoqilmayapti (rele, saqlagich, datchik);
- radiator tiqilib qolgan — terak paxtasi, chang, chinor barglari bilan;
- termostat yoki pompa nosoz;
- dvigatel noto'g'ri sozlangan metan yoki propanda uzoq ishlaydi.
Mashina qaynab qolganini qanday bilish mumkin
Asosiy ko'rsatkich — paneldagi harorat strelkasi yoki belgisi. Normal holat — shkala o'rtasi. Xavotirli belgilar:
- strelka yuqoriga ko'tarilib, qaytmayapti;
- qizil termometr belgisi yondi;
- kapot ostidan bug' yoki oq tutun chiqyapti, shirin antifriz hidi kelyapti;
- konditsioner iliq havo puflay boshladi, dvigatel notekis ishlayapti, quvvat pasaydi.
Mashina qaynab qolgan bo'lsa, hisob daqiqalarga boradi. Bunday holatda «uygacha yetib olaman» deb yurishni davom ettirib bo'lmaydi.
Dvigatel qizib ketganda nima qilish kerak: qadamma-qadam
- Konditsionerni o'chiring. Kompressor dvigatelga yuk beradi va radiator oldidagi havoni qizdiradi.
- Pechkani maksimal darajaga, salon ventilyatorini to'liq quvvatga yoqing. Issiqda g'alati tuyuladi, lekin isitgich — ikkinchi radiator: u dvigatel issig'ining bir qismini oladi. Oynalarni oching.
- Xavfsiz tarzda yo'l chetiga chiqing. Avariya chiroqlarini yoqing. Chap chekka qatorda va ko'prikda to'xtamang.
- Strelka ko'tarilishda davom etsa yoki bug' chiqsa — dvigatelni o'chiring.
- Kapotni faqat bug' to'xtagandan keyin oching va dvigatel ustiga engashmang.
- Kamida 30–40 daqiqa soviguncha kuting. Soyada kuting, quyosh ostidagi mashina ichida emas.
Asosiy taqiq: issiq radiator qopqog'ini ochmang
Sovutish tizimi bosim ostida ishlaydi. Issiq dvigateldagi antifriz 100 °C dan ham yuqori qizigan bo'ladi, radiator yoki kengaytirish bachogi qopqog'ini ochsangiz, u qaynoq suv va bug' favvorasi bo'lib otilib chiqadi. Bu yuz va qo'llarning jiddiy kuyishiga olib keladi. Qopqoqni faqat butunlay sovigan dvigatelda, sekin va qalin latta orqali oching.
O'zingizni ham unutmang. +40 °C da yo'l chetida kutish xavfli: soyaga o'ting, suv iching, bolalar va keksalarni qizigan salonda qoldirmang. Kimdir o'zini yomon his qilsa — bosh aylanishi, ko'ngil aynishi, hushini yo'qotish holatida — darhol 103 yoki 112 ga qo'ng'iroq qiling. Issiq urishi mashina buzilishidan ancha jiddiyroq muammo.
Yana ikkita taqiq:
- issiq dvigatel blokiga sovuq suv quymang — metall yorilib ketishi mumkin;
- issiq tizimga sovuq suyuqlik quymang.
Qachon yurishni davom ettirish dvigatelni o'ldiradi
Ba'zan sovigandan keyin servisgacha ehtiyotkorlik bilan borish mumkin: masalan, sabab tirbandlikda bo'lsa va antifriz darajasi joyida bo'lsa. Lekin shunday holatlar borki, har qanday yurish blok kallagi yoki butun dvigatel ta'miri bilan tugaydi:
| Belgi | Nimani anglatishi mumkin | Yechim |
|---|---|---|
| Antifriz deyarli yo'q, mashina ostida ko'lmak | Patrubka yoki radiator oqyapti | Evakuator |
| Glushiteldan oq tutun, shchupda emulsiya | Blok kallagi qistirmasi teshilgan | Evakuator, o't oldirmang |
| Dvigatelda taqillash, o'chib qolyapti | Qizishdan jiddiy shikast | Evakuator, o't oldirmang |
| Bir-ikki daqiqada strelka yana qizilda | Ventilyator, pompa yoki termostat ishlamayapti | Evakuator |
Ikkilansangiz, tavakkal qilmang: evakuator qizib ketgan dvigatel ta'miridan ancha arzonga tushadi.
Yozda issiqda mashina qizishining oldini olish
- Mavsumdan oldin antifriz darajasi va holatini, patrubka va xomutlarni tekshiring.
- Radiatorni tashqi tomondan chang va terak paxtasidan yuving.
- Dvigatel qiziganda ventilyator yoqilishiga ishonch hosil qiling.
- O'zingiz bilan bir shisha antifriz olib yuring — faqat sovuq dvigatelga quying.
- Issiqda har bir tirbandlikda harorat strelkasini kuzatib boring.
Mashina bir marta qizib ketgan bo'lsa, diagnostikani kechiktirmang: muammo deyarli hech qachon o'zi yo'qolmaydi va keyingi tirbandlikda takrorlanadi.
Dvigatel qizib ketganda evakuatorni qachon chaqirish kerak
Dvigatel qizib ketgan bo'lsa va yurishni davom ettirish xavfli bo'lsa, biz mashinani servis yoki uyga olib boramiz. 2008 yildan beri sutka davomida ishlaymiz, navbatchi evakuatorlar Toshkentning barcha tumanlarida — Yunusobod, Sergeli, Mirzo Ulug'bek, Yashnobod va boshqalarda bor. O'rtacha yetib kelish 10–20 daqiqa, tig'iz tirbandlikda ko'proq. Narx: chiqish 200 000 so'm va har kilometr uchun 10 000 so'm, dispecher uni oldindan aytadi. Joyida ta'mirlash bilan shug'ullanmaymiz — buning uchun usta yoki servisga murojaat qiling. Telefon: +998 94 666 66 63.